Sağlık

Türkiye 1 dakikada tetkik modundan çıkmalı

Türk Radyoloji Derneği tarafından düzen eden 38’inci ulusal Radyoloji Kongresi, Antalya Belek’te tek otelde gerçekleştirildi. Kongre kapsamından düzen eden medya toplantısında konuşan Türk Radyoloji Derneği 2017 ilmi heyeti Başkanı Prof.Dr. Can Çevikol, “Kongreler, Türk Radyolojisine çok yönlü bakabilmemizi sağlayan, meslektaşlarımızın bilgi ve deneyimlerini arttırmalarının yanı sıra, mesleki sorunlarımızı da alana koyup tartıştığımız organizasyonlardır. Bu sene 38. ulusal Radyoloji Kongresi bin 100 kişinin üzerinde tek katılımla gerçekleştirildi” dedi.

Kongrede iki mühim konunun ele alındığını belirten Prof. Dr. Çevikol, “Bunlardan ilki çoklu uzuv tutulumu yapan ve dolayısı ile bütün vücuda ait radyolojik bulguları olabilen sistemik hastalıklardır. başka anne mevzu ise nihayet senelerde gittikçe ehemmiyeti artan, muayenehane durum ve hastaya göre en ahenk gösteren görüntüleme yönteminin seçilmesi ile alakalı tetkik uygunluğu ve algoritma konusudur. özellikle tanı amaciyla çok sayıda tetkik yapılmasının her vakit doğru olmayacağı, yersiz tetkik seçiminin hastalıkların tanısında gecikmeye yollar açması yanında, ülkemizin ahenk gösteren ücret kaynaklarının kötüye kullanılması, hastanelerimizde yoğunluk artışı ve bunun için bağlı olarak meslektaşlarımızın iş yükünün artması ile sonuçlanıyor” diye konuştu.

Hastaların çok sayıda tetkik yapılmasının kendisi amaciyla iyi olduğunu düşünebileceğini belirten Prof. Dr. Çevikol, ahenk gösteren tetkikin yapılması ve hızlı tanı konulmasının çok dahada mühim olduğunu vurguladı.

“Hekimin karşısına hızlıca çıkabilmek problemleri çözmüyor”
Türk Radyoloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Tamer Kaya, radyologların sağlık hizmetlerinin omurgasını oluşturan çok mesuliyet gerektiren tek faaliyetin içinde olduklarını kaydetti.
Bu şekildeki tek çalışma sürecinin, mesleki ve hukuki Bir hayli meselesi da beraberinde getirdiğini kaydeden Prof. Dr. Kaya, “Sağlıkta dönüşüm süreci, geniş manada hatri sayilir büyüklükte tek milletçe memnuniyeti ile karşılandı ve özellikle hekime ve sağlık hizmetlerine hızlıca ulaşmayı garanti ettiği amaciyla de yaygın tek onay gördü. Bugün, sağlık hizmeti almakta var olan hastalarımız, hayat rekoru olarak nitelendirilebilecek tek müddette denetim olacağı hekime veyahut sağlık kurumuna ulaşabilmektedir. Bu tek muvaffakiyet mıdır? bu erken bu mevzunun yanıtının dikkatle ele alınması gerekiyor. Aslında tek muvaffakiyet olarak nitelendirilebilecek bu durum, sağlık hizmetinin en mühim aşamalarından birisi olsa da, tek başına yeteri civarindan olmayıp sıhhatli tek sağlık hizmeti verilebildiğinin tek göstergesi değildir. Zira hekimin karşısına hızlıca çıkabilmek problemleri çözmüyor. Belki de bütün mesele burada başlıyor. Bu durum, hatri sayilir büyüklükte olasılıkla ülkemizin sağlık alanında başka tek alandaki birinciliğinin de nedeni olarak görülmelidir. MR tetkik sayısı” ifadelerine yer verdi.

“MR şampiyonluğu”
Türkiye’de klinisyen hekimlerin sayısının yoksun olmasına karşın, hastaların her koşulda hekime çıkabilmesinin garanti edilebilmesinin mümkün olduğunu ifade eden Prof. Dr. Kaya, “Bu durum, başka ülkelerdekinden değişik olarak mecburi hizmet süreci, çalışma saatlerindeki düzenlemeler, performans sistemindeki organizasyonlar ve Ayrı olarak telefonla şikayet hatları benzeri Bir takım tedbirlerle mümkün olmakta ve idame ettirilebilmektedir. Bunun neticesi olarak da hatri sayilir büyüklükte tek beklentiyle sağlık hizmeti almak istek eden hastalarımızın doktor karşısına derhal çıkması sağlanabilmektedir. İşte mesele asıl burada başlıyor. Zira klinisyen hekimler, hastaları bekletmemek ve art çevirmemek zorunda oldukları amaciyla onları yeteri civarindan tek denetim süresi ayıramadıkları halde onay etmek zorunda kalıyorlar. Bu vaziyette tek çözüm, onları mutluluk dolu edebilecek şekilde tedbirler almak oluyor. Bunların başında da görüntüleme tetkiklerine yönelmek bulunuyor. Bu yaklaşım hasta kisi memnuniyetini düşürmeden çözüm ürettiği amaciyla seçenek ediliyor. Bu da neden MR şampiyonu olduğumuzu tanimlamak amaciyla yeterlidir” dedi.

“MR tetkiki sayısında hayat birincisiyiz”
Fazla MR çekilmesinin hatri sayilir büyüklükte riziko taşıdığının altını çizen Prof. Dr. Tamer Kaya, “Öncelikle ülkemizde MR aygıtı sayısı Önceden çok kereler dikkat çekildiği benzeri çok değil artık. Nüfus başına düşen MR aygıtı sayısı OECD ülkeleri ortalamalarının altında. Bunun yanı sıra nüfusa oranla radyolog sayımız da oldukça az. bütün bunlara karşın yapılan MR tetkiki sayısında hayat birincisiyiz. Bu ne manaya geliyor. Amansız tek tetkik yoğunluğu. Bununla baş edebilmek zorunda kalıyoruz. halk hastanelerinde heyeti var olan MR aygıtlarımızın kalitesi ile alakalı mühim tek mesele yoktur. ama tetkik talebi öylesine çok ki, tetkikler çok kısa vakit dilimlerine sıkıştırılmak zorunda kalınıyor. Bu da uygulamada özellikle MR aygıtlarında yapılmakta var olan tetkiklerin parametrelerinin yoksun olmasına neden oluyor. Hastaya ayrılan vaktin az olması, hemide tetkiklerin tam olmaması hasebiyle toplaminda tetkik kalitesini, ayni vakitte da sekansların kısa vakitte alınması hasebiyle görüntülerin kalitesini menfi etkilemekte. netice olarak aygıt kalitesi ile alakalı mühim tek mesele olmasa da hasta kisi yoğunluğunun tek yansıması olarak tetkik ve görsel kalitesi menfi etkilenmekte” diye konuştu.

“Radyolojik tetkik yapılacağı ile alakalı yoksun var olan veriler, radyoloji bölümlerindeki iş yükünü arttırıyor”
Hastaların muayeneye gelirken tetkik yaptırmak üzere geldiğini aktaran Prof. Dr. Kaya, “İstedikleri tetkiklerin yapılmaması hasta kisi memnuniyetini azaltıyor. Bu durum da çok ve gereksiz işlem yapılarak, tetkik yoğunluğunun artmasına ve radyologların tetkiklere yeteri civarindan vakit ayıramamalarına neden oluyor. Yapılan tetkikler, hastalar tarafından güvenilirliği oldukça çok denilen ve hasta kisi memnuniyeti sağlayan testler olduğundan çoklukla yeteri civarindan muayenehane değerlendirmeye elbet tutulamadığı halde hastalara bu tetkikler isteniyor. Klinisyen hekimlerin denetim amaciyla yeteri civarindan zamanları olmadığından bu mesele hızlıca radyolojik tetkiklerle çözülmek zorunda kalınıyor. Radyolojik tetkiklere başvurmadan evvel yeteri civarindan muayenehane değerlendirme yapılmamış olması, muayenehane problemin alana konmasında ve hastanın hangi radyolojik tetkik yapılacağı ile alakalı yoksun var olan veriler, radyoloji bölümlerindeki iş yükünü arttırıyor. Bu hızlı ve yoğun tetkik çekim ve değerlendirme zamani ise radyolojik tetkiklerin kalitesini menfi etkilemekte” ifadelerini kullandı.

“Kalite etkileniyor”
MR’da hayat birincisi olduklarını belirten Prof. Dr. Tamer tas şöyle konuştu:
“Bu söylemin alana ırak kişiler tarafından yanlış anlaşıldığını da tertemiz ayrım ettim. Bu şekilde bahsedildiğinde tek muvaffakiyet benzeri anlaşılıyor. Bu tek muvaffakiyet hikayesi değil, tetkik yorumlama sürecinde kaliteden ödün verilerek tek sayı artışının sağlanmasıdır. Bunun neticenin da verilen sağlık hizmetinin kalitesi menfi etkileniyor. Bu asama Yalnızca fevkalade dönemler amaciyla olabilitesi çok olabilir. Normal tek dönemde bu durum, teknisyenlerimiz ve radyologlarımız amaciyla sürdürülebilir değildir. Acilen planlama yapılmalı ve tedbirler alınmalıdır.”
Bu konunda iki çözüm önerisi sunan Prof. Dr Tamer Kaya, “Bunlardan birincisi tetkiklerin uygunluğudur ki bu mevzu gördüğünüz üzere kongremizin de iki anne konusundan birisidir. Bu başlık genel tek tanımla, bilişim olanaklarının tetkiklerin uygunluğu amaciyla denetleyici olarak kullanılmasıyla alakalıdır ve bu alanda nihayet senelerde hayat çapında mühim gelişmeler olduğu görülmektedir. İkinci çözümleyici olabilecek başlık ise halkımızın bilgilendirilmesidir. bu konuyla alakali derneğimizin çalışmaları ayni ritimde devam etmektedir. Öncelikle halkımızın anlayabileceği kısa öz sade tek dille hazırladığımız ve radyoloji ile alakalı esas bilgileri, radyolojik tetkiklerle alakalı verileri kısa ve öz olarak laf eden tek radyoloji web sayfası yapım aşamasındadır. bu konuyla alakali mühim tek aşama kaydettik. Bu hazırlığın halkımızın radyolojik tetkikler istikametindeki beklentilerinin karşılıklarını görebilmeleri açısından tetkik yoğunluğu sorununa müspet etki edebilecek mühim tek boşluğu dolduracağına inanıyoruz” dedi.

“1 dakikada tetkik modundan çıkmalıyız”
Prof .Dr. Tamer Kaya, radyolojinin tıbbın gören gözü benzeri olduğunun altını çizerek, “Bu göz Sahiden iyi çalışmadığı vakit tıbbı da duraksatabilir. Biz bu erken tetkik yoğunluğu kapsamında tek dakika veyahut iki dakikada tetkik okuma zorunda kalıyoruz. Filmi okuduktan ardindan yazılan raporun sisteme sunulmasının çözülmesinin gerekiyor. Radyologlar olarak bu çözmeden sonraki adıma geçemeyiz. Oturup da ense uygulamak istemiyoruz. asagi sınırımız da belli olsun, MR tetkik sayısında hayat birincisiyiz. Bu kesin, mübalağa yok. Bu birinci negatif şey. Radyolog sayısında Avrupa ülkeleri arasında üç katı dahada düşüğüz. Tetkik yüksek, radyolog sayısı üç kat düşük. bunun için işlem yaparsanız iş yoğunluğu alana çıkar. Camia olarak bunu kanıksama vaziyetine geldik. tek dakikada tetkik modundan çıkıp fabrika ayarlarına dönmeliyiz. Tetkiklerin standardını yazılı olarak alana koymalıyız. Hastalarımız şuan var sistemden memnun. Belki sınırda ama memnunlar. Biz mutfak tarafındayız ev sıkıntının farkındayız” izahını yaptı.
Bu sistemin meslektaşlarını hatali yapmaya ittiğini işaret eden Prof. Dr. Kaya, gereksiz tetkiklerin hekimleri değil dahada çok yurttaşı menfi etkilediğini bildirdi.

“Devlet hastanelerinden tetkik dahada çok”
Prof. Dr. Kaya, “Cihaz sayımız az. İhaleler öyle yapılıyor. Yalnızca rakamlar üzerinden konuşuluyor. Bu çok tehlikelidir. kalite değil nicelik ön planda” dedi.
“Her şeyi radyolog çözer” demenin yanlış olduğunun altını çizen Prof. Dr. Tamer Kaya, “Özel hastanelerin kapasiteleri sınırlı olduğu için, hükümet hastanelerinden tetkik istemin sayısı dahada çok geliyor bana. Hizmet alımı anlaşması o tek rakamı yüklemek zorunda kalıyor. Şu civarindan hasta kisi dediğini vakit kent hastaneleri de o istikamette oluyor. Buda baya tek sıkıntılı durum” dedi.

“Dakikada netice saglamak meselesi çözmez”
Radyolog sayısının dört bin olduğunu bu rakamın asgari üç kat artması gerektiğini işaret eden Prof. Dr. Tamer Kaya, “Avrupa’da 100 bin kişiye düşen radyolog sayısı 15’ken bizde 5-6 civarında. 10 dakikada tek tetkik okunması gerekirken iki dakikaya indirgendiğinde bunun doğal neticesi tek manada seçenek edilebilirliği düşürdüğü amaciyla sorgulanıyor. Dakikada tek netice verirseniz meselesi çözemiyorsunuz. Delik kovaya su dökmeye benziyor bu. Hastalarımız sağlık hizmetinden netice alabildikleri sürece beklentilerini dahada da arttırıp dahada çok müracaat ediyorlar” diye konuştu.

“Acile 100 milyon kişi başvuruyor”
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Radyoloji Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Erhan Akpınar, Türkiye’de aciliyetli servislere müracaat sayısının senede 100 milyonun üzerinde olup tanı ve rehabilitasyon sürecinde görüntülemenin mühim tek yere sahip olduğunu vurguladı.

Acil servise müracaat eden hastaların görüntülemesinde dolaysiz grafi, ultrason ve bilgisayarlı tomografinin en sık kullanılan modaliteler olduğunu aktaran Prof. Dr. Akpınar, “Acil servis hastalarının radyolojik değerlendirmesi hızlı olması gerekmektedir. hasta kisi sayısının çok olması, yasamsal tehdit eden hastalıkların bazılarında radyolojik bulguların belli belirsiz olabilmesi hasebiyle bu grup hastaların değerlendirmesi oldukça streslidir. hasta kisi başvurularının tek bölümü trafik kazası, düşme ve yaralama benzeri travmatik nedenler olup baştan ayağa değerlendirme gerekebilmektedir. Değerlendirme zamani hangi hastaya tetkik yapılacağı, hangi tetkikin yapılacağı ve değerlendirme zamani sonrası ek analiz gerekip gerekmediğini kapsamakta olup aciliyetli radyolojide çalışan radyolog ile hastayı rehabilitasyon eden klinisyen arasında devamlı iletişim ve işbirliği çok önemlidir. Ülkemizde de aciliyetli servisler içinde veyahut aciliyetli servise yakın radyoloji ünitelerinin ve Yalnızca bu grup hastaların değerlendirmesinde görev alan aciliyetli radyologlar sayısı artmaktadır” ifadelerine yer verdi.

“Doğru bilgiye erişim”
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Radyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hasan Yiğit, nihayet vakitlerde radyoloji ünitesine yolu düşmeyen, asgari tek radyolojik tetkik yaptırmayan derhal hiç kimsenin kalmadığını kaydetti.

Radyolojik tetkiklere talebin arttığını, gerçekleştirilen tetkik sayılarının oldukça çok sayılara ulaştığını, nihayet vakitlerde toplumun radyoloji ve radyolojik tetkiklerle alakalı doğru bilgilere erişiminin sağlanması amaciyla tek internet sitesi projesi oluşturulduğunu ifade eden Doç .Dr. Yiğit, “Henüz tasarım ve içerik hazırlama işlemleri süre gelen internet sitesinde radyoloji ile alakalı genel veriler dışında kategorilere ayrılmış şekilde radyolojik tetkiklerle alakalı bilgiler, radyolojik tetkiklerin güvenliği ile alakalı konular ve radyolojiyle alakalı sık suallen suallere ait yanıtlar yer alacaktır. Bu veriler doktorlara baz alinarak değil, direk halka baz alinarak hazırlandığından, herkesin anlayabileceği sade tek dil ile hazırlanmasına itina gösterilmektedir. Hazırlanan içerik alanında deneyimli radyoloji uzmanları tarafından gözden geçirilmiş veriler olacaktır ve içeriğin vakit içinde zenginleştirilmesi ve devamlı güncelleştirilmesi planlanmaktadır” dedi.

“Radyoloji saklı kahraman”
Türk Radyoloji Derneği genel Sekreteri Prof.Dr. Tuncay Hazırolan, radyolojinin tıbbın unutulan değil ama çokta öne çıkmayan saklı kahramanı olduğunu nitelendirdi.
Hangi bölüme gidilirse gidilsin nasıl şikayet olursa olsun radyoloğun tanı koyduğunun altını çizen Prof. Dr. Hazırolan, “Bu tanının doğru konmasında çalışma ortamı, kullanılan aygıt ve hergün performans sayısının ideal seviyede olması gerekir” diye konuştu.

Paylaş :

Yorum Yolla

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlendi *